Słownik pojęć księgowych i podatkowych UE
68 pojęć z zakresu VAT, e-fakturowania, księgowości i podatków wyjaśnionych z perspektywy UE, bez prawniczego żargonu. Systemy krajowe są oznaczone krajem, do którego się odnoszą.
68 pojęć
A
Amortyzacja
Księgowość
Rozłożenie kosztu długotrwałego składnika majątku na lata jego użytkowania, zamiast odliczania go w całości w roku zakupu.
Auto-entrepreneur / micro-entrepreneur (Francja)
FrancjaSystemy krajowe
Francuski uproszczony status dla jednoosobowych przedsiębiorców: składki i opcjonalnie podatek dochodowy płacone jako procent obrotu, ze zwolnieniem z VAT poniżej progów franchise.
Automatyczna kategoryzacja
Cyfryzacja i dane
Automatyczne przypisywanie każdego dokumentu do właściwej kategorii kosztu lub przychodu oraz konta księgowego, na podstawie jego treści i wcześniejszych wyborów użytkownika.
D
Deklaracja podatkowa
Podatki
Okresowe zgłoszenie składane przez firmę do organu podatkowego w celu zaraportowania podstawy opodatkowania i należnego podatku. Deklaracje VAT są miesięczne lub kwartalne; deklaracje podatku dochodowego są roczne.
Dieta (ryczałt dzienny)
Księgowość
Stała dzienna kwota pokrywająca posiłki i drobne wydatki podczas podróży służbowych, wolna od podatku do wysokości krajowych stawek zależnych od celu podróży i czasu jej trwania.
E
E-faktura (faktura elektroniczna)
E-fakturowanie
Faktura wystawiona, wysłana i odebrana w ustrukturyzowanym formacie elektronicznym, który oprogramowanie może przetworzyć automatycznie. Zgodnie z prawem UE plik PDF nie jest e-fakturą.
EN 16931
E-fakturowanie
Europejska norma definiująca model danych faktury elektronicznej. Każdy unijny format e-fakturowania jest na niej oparty lub jest do niej mapowany.
F
Faktura korygująca
Dokumenty
Dokument korygujący, który zmniejsza lub anuluje już wystawioną fakturę, na przykład po zwrocie, rabacie lub błędzie.
Faktura proforma
Dokumenty
Wstępny dokument informujący, co zostanie zafakturowane. Nie jest dokumentem podatkowym i nie powoduje powstania obowiązku VAT.
FatturaPA
E-fakturowanie
Włoski krajowy format e-faktury, który musi przejść przez system wymiany SdI. Włochy prowadzą obowiązkowe e-fakturowanie B2B od 2019 roku.
G
I
IBAN
Płatności i bankowość
Międzynarodowy numer rachunku bankowego używany we wszystkich płatnościach SEPA. Kod kraju, cyfry kontrolne i krajowy identyfikator rachunku w jednym ciągu znaków.
Informacja podsumowująca VAT-UE (zestawienie zbiorcze)
VAT
Okresowy raport sprzedaży do klientów zarejestrowanych na VAT w innych krajach UE, zawierający numer VAT każdego klienta oraz łączną wartość transakcji.
IOSS (Import One Stop Shop)
VAT
Wariant importowy OSS dla towarów o wartości do 150 EUR sprzedawanych konsumentom w UE spoza Unii.
J
Jednoosobowa działalność gospodarcza (samozatrudnienie)
Formy prawne
Osoba fizyczna prowadząca firmę we własnym imieniu, z pełną odpowiedzialnością majątkiem osobistym. Najprostsza forma prawna, opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednostka mikro
Księgowość
Najmniejsza kategoria spółki według unijnych przepisów rachunkowych, uprawniona do bardzo uproszczonego sprawozdania finansowego i ograniczonych obowiązków sprawozdawczych.
K
Kleinunternehmer (Niemcy, Austria)
Niemcy, AustriaSystemy krajowe
Niemieckie i austriackie zwolnienie z VAT dla małych przedsiębiorstw. Firmy poniżej krajowego progu obrotu wystawiają faktury bez VAT i nie składają deklaracji VAT.
Kod QR EPC (SEPA QR)
Płatności i bankowość
Kod QR znormalizowany przez Europejską Radę ds. Płatności, który zawiera dane przelewu SEPA, dzięki czemu płatnik może opłacić fakturę, skanując go.
KOR (Niderlandy)
HolandiaSystemy krajowe
Niderlandzka kleineondernemersregeling: zwolnienie z VAT dla firm z obrotem poniżej krajowego limitu, o które wnioskuje się w urzędzie skarbowym.
Koszt uzyskania przychodu
Księgowość
Koszt poniesiony w celu uzyskania przychodu podlegającego opodatkowaniu, który zmniejsza podstawę opodatkowania. Musi być udokumentowany, związany z działalnością i nie wyłączony przez przepisy.
Koszty reprezentacji
Księgowość
Wydatki na poczęstunek, prezenty i rozrywkę dla partnerów biznesowych. Możliwość odliczenia jest ograniczona lub wyłączona w większości krajów UE.
KSeF (Krajowy System e-Faktur)
E-fakturowanie
Polski krajowy system e-fakturowania. Ustrukturyzowane faktury są wystawiane przez platformę i otrzymują oficjalny numer, który czyni je prawnie doręczonymi.
Księgowość cyfrowa
Księgowość
Prowadzenie ksiąg rachunkowych w programie zamiast na papierze, coraz częściej wymagane przepisami wraz z cyfrowym przekazywaniem danych organowi podatkowemu.
Kwalifikowany podpis elektroniczny (QES)
Dokumenty
Najwyższy poziom podpisu elektronicznego według eIDAS, prawnie równoważny podpisowi odręcznemu w każdym kraju UE.
M
Metoda kasowa
Księgowość
Ujmowanie przychodów w momencie otrzymania pieniędzy, a kosztów w momencie ich zapłaty. Proste rozwiązanie, dozwolone dla małych firm w wielu krajach UE.
Metoda memoriałowa
Księgowość
Ujmowanie przychodów i kosztów w okresie, którego dotyczą, niezależnie od tego, kiedy przepływa gotówka. Standardowa metoda dla firm w całej UE.
myDATA
E-fakturowanie
Grecka platforma cyfrowej księgowości urzędu podatkowego AADE, na której faktury i zapisy księgowe są raportowane elektronicznie.
N
O
OCR (optyczne rozpoznawanie znaków)
Cyfryzacja i dane
Technologia zamieniająca zdjęcie lub skan paragonu bądź faktury na tekst, dzięki czemu kwoty, daty i dane stron można wyodrębnić i zaksięgować bez ręcznego przepisywania.
Odsetki za zwłokę (odsetki za opóźnienie w płatności)
Podatki
Odsetki naliczane przez organ podatkowy od podatku zapłaconego z opóźnieniem oraz ustawowe odsetki, których firma może żądać od klienta zalegającego z zapłatą faktury.
Odwrotne obciążenie
VAT
Mechanizm VAT, w którym podatek rozlicza nabywca, a nie dostawca. Stosowany przy transgranicznych usługach B2B i w niektórych sektorach krajowych.
OSS (One Stop Shop)
VAT
Portal UE pozwalający przedsiębiorstwu deklarować i płacić VAT od transgranicznej sprzedaży B2C w jednym państwie członkowskim zamiast rejestrować się w każdym kraju osobno.
Otwarta bankowość (PSD2)
Płatności i bankowość
Przepisy UE zobowiązujące banki do udostępniania licencjonowanym podmiotom trzecim danych o rachunku oraz możliwości inicjowania płatności za zgodą klienta.
P
Peppol
E-fakturowanie
Otwarta sieć do wymiany e-faktur i innych dokumentów biznesowych między zarejestrowanymi uczestnikami za pośrednictwem certyfikowanych punktów dostępu.
Plan kont
Księgowość
Ustrukturyzowana lista kont księgowych, na które firma księguje operacje. Niektóre kraje narzucają krajowy plan kont, inne pozostawiają to firmie.
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatki
Podatek płacony przez osoby fizyczne, w tym jednoosobowe działalności, od ich dochodu. Zysk z działalności opodatkowany jest razem z innymi dochodami według krajowych stawek progresywnych lub liniowych.
Podatek dochodowy od osób prawnych
Podatki
Podatek płacony przez spółki od rocznego zysku. Stawki i podstawy są krajowe; UE koordynuje jedynie przepisy antyabuzywne oraz podatek minimalny dla dużych grup.
Podatek ryczałtowy (pausalni dan, Czechy)
CzechySystemy krajowe
Czeski podatek ryczałtowy dla jednoosobowych przedsiębiorców: jedna miesięczna wpłata obejmująca podatek dochodowy, ubezpieczenie emerytalne i zdrowotne, w trzech progach zależnych od przychodu.
Podatek u źródła
Podatki
Podatek potrącany u źródła przez płatnika i odprowadzany do organu podatkowego w imieniu odbiorcy, zwykle od dywidend, odsetek, należności licencyjnych i niektórych usług.
Podpis elektroniczny
Dokumenty
Dane dołączone do dokumentu elektronicznego, które identyfikują podpisującego i potwierdzają jego zgodę. Regulowane w całej UE rozporządzeniem eIDAS na trzech poziomach.
Podprzetwarzający
Cyfryzacja i dane
Podmiot trzeci, którym posługuje się podmiot przetwarzający do wykonania części przetwarzania, na przykład hostingu, wysyłki e-maili czy ekstrakcji dokumentów. Musi zostać ujawniony administratorowi.
Procedura dla małych przedsiębiorstw (zwolnienie z VAT)
VAT
Uproszczenie zwalniające firmy poniżej limitu obrotu z naliczania VAT, składania regularnych deklaracji VAT oraz odliczania podatku naliczonego.
Próg badania sprawozdań finansowych
Księgowość
Limity wielkości, powyżej których roczne sprawozdanie finansowe firmy musi zostać zbadane przez biegłego rewidenta. Ustalane na poziomie krajowym w ramach kategorii wielkości UE.
Próg rejestracji VAT
VAT
Roczny obrót, poniżej którego firma może pozostać poza systemem VAT. Ustalany krajowo, dlatego znacznie różni się w poszczególnych krajach UE.
Przechowywanie dokumentów
Dokumenty
Ustawowy obowiązek przechowywania faktur i dokumentów księgowych przez określoną liczbę lat, w formie czytelnej, autentycznej i niezmienionej.
Przedawnienie (okres przedawnienia zobowiązania podatkowego)
Podatki
Okres, w którym organ podatkowy może wymierzyć lub skorygować podatek i w którym firma musi przechowywać swoją dokumentację. Zazwyczaj od trzech do dziesięciu lat.
R
Regime forfettario (Włochy)
WłochySystemy krajowe
Włoski system ryczałtowy dla osób fizycznych z przychodem do ustalonego limitu: podatek zastępczy naliczany od procentu obrotu, brak VAT i uproszczona księgowość.
Roczne sprawozdanie finansowe
Księgowość
Bilans, rachunek zysków i strat oraz informacja dodatkowa, które firmy muszą sporządzić, zatwierdzić i złożyć w rejestrze publicznym.
Rok obrotowy (rok podatkowy)
Księgowość
Dwunastomiesięczny okres, za który firma sporządza sprawozdanie finansowe i deklaracje podatkowe. Zwykle rok kalendarzowy, ale wiele krajów dopuszcza inny koniec roku.
Ryczałt (procedura zryczałtowana)
VAT
Uproszczony reżim podatkowy, w którym podatek oblicza się jako procent obrotu lub kwotę stałą, zamiast na podstawie faktycznego zysku czy ewidencji VAT.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (Polska)
PolskaSystemy krajowe
Polski podatek ryczałtowy od zaewidencjonowanego przychodu: podatek dochodowy jako procent obrotu, ze stawkami zależnymi od rodzaju działalności, zamiast podatku od zysku.
Obowiązuje w Twoim kraju
Ryczałt za kilometrówkę
Księgowość
Stała kwota za kilometr rekompensująca użycie prywatnego pojazdu do podróży służbowych, zazwyczaj wolna od podatku do wysokości krajowej stawki.
S
SAF-T (Standard Audit File for Tax)
E-fakturowanie
Zdefiniowany przez OECD plik XML z danymi księgowymi, którego organy podatkowe w kilku krajach UE wymagają przy kontrolach lub jako okresowe zgłoszenie.
Samofakturowanie
Dokumenty
Rozwiązanie, w którym to nabywca wystawia fakturę w imieniu dostawcy. Dozwolone w całej UE, jeśli obie strony wcześniej się na to umówią, a dostawca akceptuje każdą fakturę.
SEPA (Jednolity Obszar Płatności w Euro)
Płatności i bankowość
Obszar, w którym przelewy i polecenia zapłaty w euro działają na tych samych zasadach i po koszcie krajowym, obejmujący wszystkie kraje UE i kilku sąsiadów.
Składki na ubezpieczenie społeczne
Podatki
Obowiązkowe wpłaty na ubezpieczenie emerytalne, zdrowotne i inne, opłacane przez pracodawców, pracowników i osoby samozatrudnione zgodnie z przepisami krajowymi.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Formy prawne
Odrębna osoba prawna, której właściciele odpowiadają tylko do wysokości wniesionego wkładu. GmbH, SARL, s.r.o., BV, Sp. z o.o. i podobne formy w całej UE.
U
Umowa powierzenia przetwarzania danych (DPA)
Cyfryzacja i dane
Umowa wymagana na mocy art. 28 GDPR między administratorem a podmiotem przetwarzającym, określająca, co podmiot przetwarzający może zrobić z danymi osobowymi.
Uzgadnianie bankowe
Płatności i bankowość
Dopasowywanie każdej transakcji z wyciągu bankowego do faktury, paragonu lub innego dokumentu, tak aby księgi i bank się zgadzały.
V
VAT (podatek od towarów i usług)
VAT
Podatek konsumpcyjny naliczany na większość towarów i usług w każdym kraju UE, pobierany przez przedsiębiorstwa i odprowadzany do urzędu skarbowego.
Verifactu
E-fakturowanie
Hiszpańskie zasady certyfikowanego fakturowania: oprogramowanie do fakturowania musi generować zabezpieczone przed manipulacją zapisy z łańcuchami hashy i kodami QR i może wysyłać je do organu podatkowego w czasie rzeczywistym.
ViDA (VAT in the Digital Age)
E-fakturowanie
Pakiet reform UE wprowadzający obowiązkowe e-fakturowanie i raportowanie cyfrowe dla transgranicznych transakcji B2B od 2030 roku.
VIES (system wymiany informacji o VAT)
VAT
System Komisji Europejskiej służący do sprawdzania ważności unijnego numeru VAT. Bezpłatny w użyciu i wymagany jako dowód przy stosowaniu stawki zerowej w dostawach transgranicznych.
W
X
Z
Zaliczka (przedpłata podatku)
Podatki
Raty podatku dochodowego lub CIT płacone w ciągu roku na podstawie podatku z poprzedniego roku, rozliczane z ostatecznym zobowiązaniem w rocznej deklaracji.
Znacznik czasu
Dokumenty
Usługa zaufania, która potwierdza, że dokument istniał w danej formie w danym momencie. Kwalifikowane znaczniki czasu korzystają z domniemania dokładności.
ZUGFeRD / Factur-X
E-fakturowanie
Hybrydowy format e-faktury: plik PDF, który może przeczytać człowiek, z osadzonym XML-em, który może przetworzyć oprogramowanie. Opracowany wspólnie przez Niemcy i Francję.
Kontevia stosuje te zasady za Ciebie
Stawki, progi i formaty e-fakturowania pochodzą z danych prawnych Twojego kraju. Ty wysyłasz dokument, Kontevia go księguje i przygotowuje podsumowanie VAT.
Rozpocznij wczesny dostęp